Fight Club’ı yıllar önce ilk izlediğimde herkes gibi ben de Tyler Durden’a takılmıştım. Çünkü Tyler dışarıdan bakınca insanın olmak isteyeceği adam gibi duruyor. Korkusuz, umursamaz, özgür… Kimseye ait değil, hiçbir şeye bağlı değil. Sanki dünyanın bütün yükünü omzundan atmış biri gibi. Ama insan büyüdükçe filmin başka yerleri çarpmaya başlıyor suratına. Çünkü bir noktadan sonra Tyler’ın kendisinden çok, neden var olmak zorunda kaldığını düşünüyorsun.

Ve o zaman gözün anlatıcıya kayıyor.

Adı olmayan adama.

Bence filmin en ağır detayı buydu zaten. Onun bir adı yoktu çünkü o herhangi biri olabilirdi. Sabah işe gidip akşam eve dönen, kalabalıkların içinde kaybolan, kendine ait olmayan hayatları yaşamaktan yorulan herkes. İnsan bazen kendi hayatının içinde bile misafir gibi hissediyor. Sanki biri yıllar önce onun yerine kararlar vermiş de o sadece devam ediyormuş gibi.

En kötü tarafı da şu; insan bunu hemen fark etmiyor.

Yavaş oluyor bu.

Kendinden azar azar uzaklaşıyorsun.

Bir gün sustuğun şeylerle başlıyor, sonra alışıyorsun. İçinden geçenleri söylememeye, hissettiklerini saklamaya, olduğun kişiyi törpülemeye… Sonra bir bakmışsın aynadaki yüz sana ait ama içindeki kişi yabancı.

İşte Tyler tam burada doğuyor galiba.

Bir öfkeden değil sadece.

Bir boşluktan.

İnsanın kendisine yabancılaşmasından.

Tyler bana hiçbir zaman gerçek bir karakter gibi gelmedi. Daha çok insanın içinde yıllarca biriken her şeyin sesi gibiydi. Söylenemeyen cümleler, bastırılmış öfke, yarım kalmış hayaller, korkular… İnsan bazen kendisi olmaya cesaret edemeyince zihninde başka birini yaratıyor. Daha güçlü birini. Daha özgür birini. Ve sonra dönüp ona hayran oluyor.

İşin trajik tarafı da bu zaten.

İnsan bazen olmak istediği kişiyi kendi elleriyle yaratıyor ama kendisi olmayı hâlâ beceremiyor.

Ve sonra Marla çıkıyor.

Bence filmin en sessiz ama en gerçek karakteri oydu. Tyler kaosu temsil ediyorsa Marla gerçeği temsil ediyordu. Çünkü Tyler’ın yanında insan istediği kadar rol yapabilir. Ama Marla’nın yanında yapamaz. O, anlatıcının sakladığı bütün kırık tarafları görüyordu. Yorulmuşluğunu, yalnızlığını, içindeki o karanlık boşluğu… Belki de anlatıcının Marla’dan korkmasının sebebi buydu.

İnsan bazen sevilmekten değil, gerçekten görülmekten korkuyor.

Çünkü biri seni gerçekten gördüğünde saklandığın bütün yerler anlamsızlaşıyor.

Tyler anlatıcıya özgürlüğü vaat etti ama Marla ona gerçek olmayı hatırlattı. Biri dünyayı yakmak istiyordu, diğeri sadece o karanlığın içinde birinin elini tutuyordu. Ve galiba filmin en dokunaklı tarafı burada gizliydi. Çünkü insan hayatı boyunca özgürlüğü aradığını sanıyor ama çoğu zaman aradığı şey anlaşılmak oluyor.

Birinin yanında rol yapmadan durabilmek.

Sessiz kalınca bile eksik hissetmemek.

Belki de filmin sonunda yok olan şey Tyler değildi gerçekten. Belki yok olan şey anlatıcının kendinden kaçma biçimiydi. Çünkü Tyler bir çözüm değildi, bir çığlıktı. Marla ise o çığlığın içindeki sessizlik gibi duruyordu.

Ve ne kadar düşünürsem düşüneyim, Fight Club bana hiçbir zaman sadece bir film gibi gelmedi. Daha çok modern insanın iç sesi gibi geldi. Kendine yabancılaşan insanların hikâyesi gibi. Herkesin içinde biraz Tyler var bence. Biraz öfke, biraz kaçma isteği, biraz yıkma arzusu… Ama herkesin içinde bir Marla eksikliği de var.

Çünkü insan bazen dünyayı değil, sadece kendi içindeki gürültüyü susturmak istiyor.

Ve belki de bütün mesele buydu.

Kendi Tyler Durden’ını bulmak değil…

İçindeki o isimsiz adama sonunda dürüst davranabilmekti.

Düşmüş Melek (The Fallen Angel)

  Bazı insanlar vardır, çok severler, çok bağlanırlar. Ben de onlardan biriyim. Esasında başlarda her şey güzel olur, sonrasında büyük bir hüsran. Hayatınızı unutup birini hayatınız yaparsanız, hayatınız biter. Bir binayı tek kolona bağlarsanız, o kolon gittiği gibi geriye sadece enkaz kalır.

İnsan bunu en başta anlayamaz. Çünkü sevgi geldiğinde mantık sessizleşir. Birinin gözlerine bakarken geleceğini görürsün, sesini duyarken huzuru bulduğunu sanırsın. Her gününü onunla paylaşmak, her anını ona anlatmak istersin. Zamanla fark etmeden kendi hayatından parçalar koparıp onun hayatına eklersin. Sevdiğin müziği bırakırsın, alışkanlıklarını değiştirirsin, hayallerini bile onun hayallerine göre şekillendirirsin. Ve bunu fedakarlık sanırsın. Oysa çoğu zaman bu, kendinden vazgeçmenin sessiz bir başlangıcıdır.

Bir gün gelir ve her şey değişir. Ne büyük bir kavga olur ne de gökyüzü ikiye ayrılır. Bazen sadece bir yabancı gibi konuşmaya başlar. Eskiden saatlerce süren sohbetler birkaç dakikaya düşer. Merak ettiği şeyler azalır. Sesindeki sıcaklık eksilir. Ve sen bunu fark ettiğin halde görmezden gelmeye çalışırsın. Çünkü insan bazı gerçekleri kabul etmek yerine kendini kandırmayı tercih eder.

Sonra daha çok çabalarsın. Daha anlayışlı olmaya çalışırsın. Daha çok seversin. Daha çok alttan alırsın. Daha çok beklersin. Ama bazı savaşlar vardır ki tek kişi veremez. Bir ilişkiyi ayakta tutmak için iki insan gerekir. Birinin bıraktığı yerden diğerinin taşıması mümkün değildir. Çünkü sevgi sırtlanılacak bir yük değil, birlikte yürünecek bir yoldur.

En acısı da şudur; bir insanı kaybetmeden önce kaybetmeye başladığını hissedersin. Mesafeyi hissedersin. Soğukluğu hissedersin. Eskisi gibi olmadığını anlarsın. Ama yine de umut etmeye devam edersin. Çünkü insan sevdiği kişiden vazgeçmek istemez. Belki düzelir dersin. Belki yorulmuştur dersin. Belki zamana ihtiyacı vardır dersin. Kendine yüzlerce bahane bulursun ama kalbin gerçeği çoktan öğrenmiştir.

Ve sonunda o gün gelir. Belki kısa bir mesajla, belki birkaç cümleyle, belki de sessizce biter her şey. O an sadece bir insan gitmez hayatından. Onunla kurduğun gelecek gider. Birlikte gitmeyi düşündüğün yollar gider. Kurduğun hayaller gider. İçinde yaşattığın ihtimaller gider. İnsan aslında birini kaybettiğinde sadece onu değil, onunla olabileceği kişiyi de kaybeder.

O zaman anlıyorsun bazı düşüşlerin gürültüsüz olduğunu. Gökyüzünden kovulan bir meleğin çığlığı gibi değil, kimsenin duymadığı bir sessizlik gibi. Bir zamanlar cenneti gözlerinde taşıyan biri, şimdi kendi küllerinin arasında oturuyordur. Gururu kırılmıştır, inancı yaralanmıştır ama hâlâ kalbinin en derin yerinde sönmemiş bir kıvılcım vardır. Çünkü insan bazen kaybettiği için değil, bütün varlığını tek bir yere adadığı için düşer. Ve bazı düşüşler vardır ki yere çarptığında değil, ayağa kalkmaya çalıştığında canını yakar.

İnsanlara iyi olduğunu söylersin ama içinde sessiz bir savaş devam eder. Gülersin ama eksik gülersin. Kalabalıklara karışırsın ama yalnız hissedersin. Çünkü bazı yaralar dışarıdan görünmez. En çok kanayan yerler, kimsenin göremediği yerlerdir.

Sonra kendini suçlamaya başlarsın. Daha farklı olsaydım kalır mıydı dersin. Daha çok sevseydim gider miydi dersin. Daha az hata yapsaydım değişir miydi dersin. Oysa bazı insanlar ne yaparsan yap gitmeye karar vermiştir. Bazı ayrılıklar senin eksikliğinden değil, onların yolunun başka yere çıkmasındandır.

Zaman geçer. Acı azalmaz belki ama şekil değiştirir. İlk zamanlar nefes aldırmayan şey, sonraları sadece içini sızlatan bir anıya dönüşür. İsmini duyduğunda kalbin eskisi kadar hızlı çarpmaz. Fotoğraflarına baktığında dünyanın sonu gelmez. Çünkü insanın en büyük özelliği alışabilmesidir. En büyük laneti de budur zaten.

Bir gün aynaya baktığında kendini yeniden görmeye başlarsın. Onun için vazgeçtiğin şeyleri hatırlarsın. Ertelediğin hayalleri, susturduğun yanlarını, unuttuğun kendini... Ve anlarsın ki bir başkasını severken kendini kaybetmişsin.

İşte o gün gerçek iyileşme başlar. Çünkü insan birini unutunca değil, kendini yeniden bulunca toparlanır. Kaybettiğin kişi geri gelmese bile sen geri dönersin. Kendi ruhuna, kendi hayatına, kendi yoluna dönersin.

Şimdi dönüp geriye baktığımda şunu görüyorum; bir insanı sevmek güzeldi, hem de çok güzeldi. Ama bir insanı hayatının merkezi yapmak, bütün mutluluğunu onun varlığına bağlamak yapılabilecek en büyük hatalardan biriydi. Çünkü insanlar gelir, insanlar gider. Sözler değişir, duygular değişir, hayat değişir. Ama insanın kendisiyle olan ilişkisi kalır.

Bu yüzden artık kimseyi hayatım yapmam. Severim, değer veririm, uğruna mücadele ederim. Ama kendi hayatımın başrolünü kimseye teslim etmem. Çünkü bir insan giderse canım yanabilir, kalbim kırılabilir, gecelerim zor geçebilir. Ama ben yıkılmam. Çünkü artık bütün binayı tek bir kolona yaslamıyorum.

Bazı insanlar gelir ve bize sevgiyi öğretir. Bazıları gider ve bize kendimizi öğretir. Gidenler her zaman kötü insanlar değildir. Bazen sadece bize en ağır dersleri veren öğretmenlerdir. Ve bazı derslerin bedeli gözyaşıyla ödenir.

Bir insanı kaybetmek acıdır.

Kendini kaybetmek ise felakettir.

ÖSTK

Vincent van Gogh-Buğday Tarlası ve Kargalar–1890

(1980’lerde Osho’nun Oregon’daki komününde çekilmiş,bir fotoğraf.)

 Özgürlük dediğin şey, herkesin diline pelesenk olmuş ama kimsenin gerçekten ne olduğunu bilmediği bir kavram gibi geliyor bana. Osho çıkıp “özgür ol, kendin ol, zihnini aş” diyor. Tamam, kulağa hoş geliyor. Ama insanın aklına şu soru geliyor: Zihni aşınca geriye ne kalıyor? Çünkü benim bildiğim, zihni aşarsam sabah alarmını da aşarım, sonra işten kovulurum. Aydınlanma güzel de, kira kontratı pek spiritüel çalışmıyor.

Osho’nun en sevdiğim ama aynı zamanda en komik bulduğum tarafı şu: Adam sürekli “hiçbir otoriteye bağlanma” diyor ama kendisi başlı başına bir otoriteye dönüşüyor. Yani birine “kimseyi dinleme” derken seni dinleten bir figür haline gelmek… (galiba bir babaya benziyor :) ) bu biraz hayatın ironisi değil de nedir?

Bir yerde diyor ki: “Hakikat bir yol değildir.” Çok iddialı. Ama sonra kendi yolunu anlatıyor. Demek ki yol yok, ama varsa da benimki var gibi bir şey oluyor. İnsan burada ister istemez gülümsüyor. Çünkü insan doğası bu: Kaçtığın şeyi bir şekilde yeniden kuruyorsun.

Başka bir sözünde “Zihin güzel bir hizmetkâr ama korkunç bir efendidir” diyor. Buna itiraz etmek zor. Çünkü benim zihin bazen sabah 3’te “2019’da söylediğin o saçma cümleyi hatırlıyor musun?” diye uyandırıyor. Evet, korkunç bir efendi olduğu kesin. Ama aynı zamanda tek çalışan personelim de o. Yani kovamıyorum.

Bir de işin en ironik, en “ben bunu rüyamda görsem inanmazdım” tarafı var: Adam bir yandan “maddeye bağlanma, özgür ol” diyor, diğer yandan Rolls-Royce koleksiyonu yapıyor. Hem de öyle bir tane falan değil, onlarca. Sabah meditasyon, öğlen aydınlanma, akşam garajda araba seçme. Bu noktada insan ister istemez düşünüyor: Demek ki özgürlük, bazen 93 tane Rolls-Royce arasında “bugün hangisiyle özgür olayım?” diye karar vermek de olabiliyor. Ruhsal uyanış ile lüks tüketim aynı cümlede bu kadar rahat durmamalı ama hayat yine bildiğini okuyor.

Özgürlük konusunda da benzer bir durum var. Herkes özgür olmak istiyor ama kimse özgürlüğün getirdiği sorumluluğu istemiyor. Çünkü özgürlük demek, bahanesiz kalmak demek. Başarısızsan bu tamamen senin eserin. Bu da insanın çok hoşuna giden bir fikir değil açıkçası.

Osho diyor ki: “Sen bir bireysin, kalabalığın parçası olmak zorunda değilsin.” Güzel. Ama sonra bakıyorsun, herkes aynı şekilde “birey” olmaya çalışıyor. Aynı sözleri paylaşıyor, aynı meditasyonları yapıyor. Yani topluluktan kaçarken başka bir topluluğun içine düşüyorsun. Kaçışın bile organize.

Benim anladığım özgürlük daha basit ve daha rahatsız edici bir şey. Kimsenin beni kısıtlamaması değil. Zaten hayatın kendisi başlı başına bir kısıtlama sistemi. Ama en azından kendi içimde dürüst olabilmek. Canım istemiyorsa istemediğini kabul etmek. Korkuyorsam korktuğumu söylemek. Sürekli “daha iyi, daha güçlü, daha bilinçli” biri olmaya çalışmamak.

Çünkü bazen özgürlük, gelişmek değil bırakmaktır. Bırakmak dediğim de öyle dramatik bir şey değil. Her şeyi kontrol etme çabasını bırakmak. Her düşünceyi ciddiye almayı bırakmak. Kendini sürekli düzeltilecek bir proje gibi görmekten vazgeçmek.

Osho’nun bir başka sözü: “Olduğun gibi ol.” Kulağa çok sade geliyor ama aslında en zor şey bu. Çünkü “olduğun gibi olmak” dediğin şey, kusurlarınla, çelişkilerinle, saçmalıklarınla birlikte var olmak demek. İnsanlar genelde bunun filtreden geçmiş versiyonunu seviyor.

Bence özgürlük biraz da şu: Kendinle dalga geçebilmek. Kendi düşüncelerini bile mutlak doğru sanmamak. Bugün inandığın bir şeye yarın “ben bunu niye savunmuşum?” diyebilmek. Çünkü eğer buna izin vermiyorsan, en büyük hapishaneyi kendi kafanın içinde kurmuş oluyorsun.

Osho haklı mı? Yer yer evet. Haksız mı? Yer yer kesinlikle. Ama belki de mesele onun ne dediği değil. Mesele, onun söylediklerini bile sorgulayabilmek. Çünkü gerçek özgürlük, birinin peşinden gitmek değil. Hatta gerekirse, yol gösterdiğini iddia eden biriyle bile içinden hafifçe dalga geçebilmek.

Sonuçta özgürlük, ulaşılan bir yer değil gibi geliyor bana. Daha çok, sürekli kaçan bir şey. Yaklaştığını sanıyorsun, bir bakıyorsun yine elinden kaymış. Belki de bu yüzden peşinden koşmaya devam ediyoruz. Çünkü insan, ulaşamayacağını bile bile bir şeyin peşinden gitmeyi seviyor.

Trajik mi? Biraz. Komik mi? Fazlasıyla.

Ve galiba tam da bu yüzden gerçek.

Frank Cadogan Cowper- Kibir

İnsan çoğu zaman olduğu kişiyle yüzleşmek yerine, olmak istediği kişi gibi görünmeyi tercih ediyor. Eksiklerini kabul etmek zor geliyor. Bunun yerine kendine daha kusursuz, daha güçlü bir kimlik kuruyor ve zamanla o kimliğe inanmaya başlıyor. Ama bu durum gerçeği değiştirmiyor. Sadece insanın kendine olan mesafesini artırıyor.

Carl Jung’un “gölge” kavramı bunu açıklıyor. İnsan kabul etmek istemediği yönlerini bastırdıkça, o yönler ortadan kaybolmuyor. Aksine daha görünmez ama daha etkili hâle geliyor. İnsan bilinçdışını fark etmediği sürece onun etkisi altında yaşamaya devam ediyor ve bunu çoğu zaman kendi seçimi sanıyor.

Bu yüzden kibir çoğu zaman bir üstünlük göstergesi değil, bir savunma mekanizması. İnsan kendini eksik hissettikçe bunu kabul etmek yerine kendini yüceltmeye başlıyor. Daha büyük görünerek içindeki boşluğu kapatmaya çalışıyor. Ama bu gerçek bir büyüklük değil, sadece geçici bir örtü.

İnsan kendini ne kadar büyütürse o kadar kırılgan hâle geliyor. Çünkü o büyüklüğü sürekli korumak zorunda kalıyor. Oysa insan doğası gereği eksik. Eksik olan bir şey kusursuzmuş gibi davrandığında bir noktada çatlamaya başlıyor.

Tarihte bunun örnekleri açık. Julius Caesar, sahip olduğu güçle birlikte kendini sıradan bir insan olarak görmeyi bıraktı. Artık bir insan olmaktan çok bir figüre dönüştü. Bu da onu gerçeklikten uzaklaştırdı ve çevresindeki insanlarla arasını açtı. Sonunda en yakınındakiler tarafından öldürülmesi, sadece politik bir olay değil, aynı zamanda bu kopuşun bir sonucuydu. Benzer şekilde Napoleon Bonaparte, kazandığı başarıların etkisiyle kendi sınırlarını görmezden gelmeye başladı ve bu durum onu hatalara sürükledi.

Buna karşılık Kanuni Sultan Süleyman, elindeki güce rağmen kendini mutlak bir varlık gibi görmedi. Yüksek bir konumda olmasına rağmen dengeli kaldı. Bu yüzden sadece güçlü değil, aynı zamanda saygı duyulan bir insan olarak anıldı.

İnsan çoğu zaman kendi değeriyle yaşamıyor. Başkalarının gözünde nasıl göründüğüne göre yaşıyor. Beğenilmek, kabul edilmek, değerli hissetmek gibi ihtiyaçlarını dışarıdan karşılamaya çalışıyor. Ama insan değerini dışarıya bıraktıkça kendinden uzaklaşıyor.

İnsan fark etmediği tarafları tarafından yönlendiriliyor. Kibir de bu fark edilmeyen tarafların bir sonucu. İnsan kendi eksiklerini görmek istemedikçe kendine bir büyüklük hikâyesi yazıyor. Ama bu hikâye ne kadar güçlü görünürse görünsün, gerçeğin yerini tutmuyor.

Tevazu ise farklı bir noktada duruyor. İnsan kendini olduğu gibi kabul ettiğinde ortaya çıkıyor. Ne kendini küçümsüyor ne de abartıyor. Sadece ne olduğunu ve ne olmadığını biliyor. Bu da insana daha dengeli bir duruş kazandırıyor.

Zamanla şunu daha iyi anlıyorum: insanlar söylediklerini değil, hissettirdiklerini hatırlıyor. Birine kendini küçük hissettirdiysen bu kalıyor. Ama birine değer verdiysen o da kalıyor.

Sonuç olarak  büyük görünmek değil, gerçek olmak önemli. Başkalarından üstün olmak değil, kendinden daha iyi olmak önemli.

Çünkü en sonunda geriye sadece şu kalıyor: nasıl bir insan olduğun.

   İnsan bazen hayatın içine doğduğunu sanıyor ama meğer bir zindana uyanıyormuş. Duvarları taştan değil, alışkanlıktan. Kapıları kilitli değil, korkudan. Dışarıda gökyüzü var diyorlar ama biz hep tavana bakıyoruz. Özgürlüğü bir masal gibi anlatıyorlar, yaşamak yerine katlanmayı öğretiyorlar. Ben buna yaşamak demiyorum artık, sadece sürmek diyorum.

Aşkı da öyle bir yere koymuşlar ki… sözde ruhun en özgür hali olacak, ama bazı aşklar var, insanı kendi kalbinde mahkûm ediyor. Kavuşamayan sevdaları gördükçe şunu düşünüyorum: İki insan birbirini bu kadar severken nasıl bu kadar ayrı kalabilir? Aynı gökyüzüne bakıp başka yıldızlara düşmek nasıl mümkün olur? Aşk dediğin kaçış kapısı olmalıydı, bazen en dar hücre oluyor.

 İnsan her şeye alışırmış… Evet, alışır. Ama alışmak iyileşmek değildir. Alışmak, acıyı sessizce içeri almaktır. Ben sessizleşmek istemiyorum. Ben kalbimin sesini kaybetmek istemiyorum. O yüzden penguen gibi yürüyeceğim galiba. Hani nereye gittiğini bilmeden ama durursa donacağını bilerek yürüyenlerden… Arkama bakarsam içim donar, kalırsam ruhum donar. O yüzden yürüyorum.

Zindanın kapısını tek başıma açmak istemiyorum. Sevdiğim insanın adı anahtar gibi duruyor cebimde. Hayatı terk etmiyorum aslında, bu halini terk ediyorum. Duvarlarını, suskunluklarını, “olmaz”larını… Belki özgürlük mutluluk değildir, belki de zor bir yalnızlıktır. Ama şunu biliyorum: Sevdiğinle zincir kırmak, tek başına hücrede güçlü olmaktan daha gerçek.Gerçekler her zamn ylanlardan daha iyidir.Ben yalan sevmem.

Bazen diyorum ki, belki de bazı aşklar kavuşmak için değil, yürümeyi öğretmek için vardır. Belki de bazı hayatlar yaşanmak için değil, içinden çıkılmak için yazılmıştır. Ve ben, her şeyden vazgeçmiş gibi görünüp aslında iki  şeyden vazgeçmeyeceğim: kalbimden ve özgürlükten.     

                                                                                                    - DERMAN(ÖSTK)

Korkunç İvan Oğlunu Öldürüyor - İlya Repin

   Uzun zamandır içimde taşıdığım şeyleri nereye koyacağımı bilmiyorum. Bazen bir insanı anlatmak için adını bile söylemeye gerek yok… İçimde öyle bir boşluk var ki, adı yok ama ağırlığı yıllardır omuzlarımı eziyor.

Yıllarca anlatmaya çalıştım. İçimde büyüyen sesi birinin duymasını istedim. Ama kelimelerim hep duvarlara çarptı. Ne zaman açmaya çalışsam içimi, sanki karşımda kimse yokmuş gibi hissettim. Bakışlarım boşa düştü, cümlelerim havada asılı kaldı, çığlıklarım kendi içimde yankılandı.

Büyürken hep bir yön gösterecek ses aradım. Bir el, bir omuz, bir “buradayım” hissi… Ama o hissi hiçbir zaman bulamadım. Başımı kaldırdığım her anda görmek istediğim şey hep eksikti. Sanki biri, en kritik yerde yoktu da ben yokluğu kabullenip varmış gibi davranmaya zorlandım.

Çocuk halimle tek istediğim duyulmaktı. Küçücük bir bakış, bir kabul, bir değer… Basit şeyler. Ama en basit olanlar bile gelmediğinde, içimde başka bir sessizlik büyüyor. Ben o sessizliğin içine düşe kalka büyüdüm. Düştüğümde tutan olmadı. Konuştuğumda dinleyen çıkmadı. Anlatmaya çalıştığımda gözümün içine bakan bile olmadı.

Lucifer'ın hikayesinde bir söz vardır: “Düşüşün acısı, yere çarpmaktan değil; tutulması gereken elin bırakılmasındandır.” Benim içimdeki acı hep böyleydi. Tutulması gereken el hiç uzanmadı. Ben uzandıkça mesafe büyüdü, yıllar geçtikçe boşluk derinleşti. Ve ben o derinliğe alıştım.

Herkesin yanında bile yalnız hisseden biri oldum. Kalabalıklar içinde görünmeyen, konuşurken duyulmayan biri… Bugün hâlâ o eksikliğin izini taşıyorum. Bazen düşünüyorum: Neden bazı yaralar bu kadar geç iyileşiyor? Neden bazı insanların yokluğu, varlıklarından daha ağır kalıyor?

Sonra anlıyorum. Ben hep birine doğru konuşmuşum ama hiçbir zaman cevabını alamamışım. Hep görülmek istemişim ama bakışlar hep yanımdan geçmiş. Hep duyulmayı beklemişim ama kulaklar başka seslere dönükmüş.

İçimde yıllardır büyüyen çığlık hâlâ susmuyor. Ama artık kabullendim. Bazı insanlar duymak istemez. Bazıları orada olması gerekirken yoktur. Ve bazı yokluklar, insanın bütün ömrüne gölgesini bırakır.

Ve en sarsıcı gerçek şu: Bu uzun metinde o kelimeyi hiç kullanmadım. Tıpkı hayatımda o kelimenin sahibi gibi… Hep yoktu. Ama her cümlede onu anlattım.

Café Terrace at Night | Vincent van Gogh

Uzun zamandır yazmıyorum, büyük ihtimalle kimsenin fark ettiği bile yoktur ama…Önümde vodka, elma suyu, bir de klavye. Arkada Pilli Bebek… Şarkılar sanki içimdeki sessizliği daha da büyütüyor.

Nietzsche’nin dediği gibi: “Beni anlamıyorlar; ben bu kulaklara göre ağız değilim.”
Ve evet… Bazen gerçekten öyle hissediyorum. Yanımda onlarca insan oluyor ama tek bir kelime bile çıkmıyor ağzımdan. Onlar anlatıyor, ben dinliyorum. Peki ya ben? Anlatsam ne değişir? Susarsam ne eksilir?

İnsan bazen kendi yükünü, kendi sırtında taşımaya razı geliyor. Çünkü bilir ki: “Anlatmak hafifletmez, sadece hatırlatır.”

Geçen gün kendime dedim ki: “Kimse yalnız değil, herkes yanlış.”
Yanlış insanlarla, yanlış yerlerde, yanlış zamanlarda oyalanıyoruz. İşte asıl yalnızlık bu. Çünkü kalabalığın ortasında susuyorsan, işte orada gerçek yalnızlığı tadıyorsun.

Artık öğrendim: Kendin gibi olamadığın her yer zehirdir. Koşarak değil, uçarak uzaklaşman gerekir. Çünkü orada kaldıkça kendi ruhundan eksiliyorsun. Ve hiçbir şey, kendinden vazgeçmeye değmez.

Maske takmış bir dünyada, samimiyet delilik gibi algılanıyor. Herkes gülüyor ama kimse gülmüyor. Dostluklar, çıkarların gölgesinde eriyip gidiyor. Ve insan, bir noktadan sonra suskunluğuna alışıyor.

Ama ben inanıyorum: Anlaşılacağın tek bir yer var bu hayatta. Çok kulak olabilir ama gerçek olan bir tek yürek vardır.
O yeri bulduğunda, o insanı tanıdığında, sımsıkı sarıl ona. Çünkü orası senin ait olduğun yerdir.

Kafka’nın dediği gibi: “Benim dünyam dar. İçinde sadece ben varım, bir de anlayabilen olursa o.”

Dipnot:Umarım siz de ben de bigün anlaşılabildiğimiz yere  yani evimize kavuşuruz  belki bi bardak vodka da içeriz ha? 

Arles’teki Yatak Odası - Vincent Van Gogh (1890)

Bu, bir tür kendini cezalandırma gibidir. Yalnızlığı seçmek, acıdan kaçmak değil de, belki de o acının tam kalbine yürümektir. Belki de içindeki bitkinliği, yorgunluğu sadece yalnız kalarak dinleyebileceğine inanırsın. "Yalnızlık paylaşılmaz, paylaşılsa yalnızlık olmaz," demiş Cemal Süreya. Bu sözü her duyduğumda aklıma hep şu gelir: Bazen insan, en yakınındaki insanlarla bile en derin hislerini paylaşamaz. Çünkü bazı hisler vardır, sadece insanın kendi içinde yankılanır. İşte o zaman, o yalnızlık seni hem özgürleştirir hem de zincire vurur.

Bile bile yalnız kalmak bir nevi kendine kapanmaktır. Çünkü yalnızlık, bazen insanı en iyi tanıdığı yer olur. Orada kendini keşfedersin, ama aynı zamanda o boşluğun içinde kaybolursun. "İnsan yalnızlığa çare bulamaz," demiş Albert Camus, haklı belki de. Çünkü ne kadar kaçsan da, yalnızlığın içinde kendinle yüzleşirsin. Kaçacak başka bir yer kalmaz, başka bir çare de. O anlarda, yalnızlık seni en savunmasız hâline getirir. Sanki ruhunu çırılçıplak bırakır. Ama belki de bu çıplaklık, insanın kendiyle hesaplaşmasının en dürüst halidir.

Yorgun olduğunda, her şey anlamsızlaşmaya başladığında, insan yalnızlığı bir liman gibi görmeye başlar. O limanda biraz kalıp, denizin fırtınasından, hayatın gürültüsünden uzaklaşmak istersin. Ama o limanda çok uzun kalmak, seni fırtınadan korumaz, aksine fırtınanın ta kendisi olur. Yalnız kalmanın verdiği o boşluk, zamanla insanın içini kemirir. Fakat yine de bazen, "Yalnız kalmalıyım, herkesten uzak durmalıyım," diye düşünürsün. Çünkü yorgunsundur.

Yalnızlığı seçmek, belki de içindeki karmaşayı bastırmanın, kendini yeniden inşa etmenin bir yoludur. Ama insan bu süreçte şunu da unutmamalıdır: "Yalnızlık insana çok şey öğretir, ama sen ona karşı bu kadar cömert olma," der Goethe. Yalnızlığa sarıldıkça, onun seni iyileştireceğini sanırsın, oysa o seni içten içe tüketir. Bir yandan yalnızlık insanı güçlendirir gibi görünse de, bir yandan da insanın ruhunu ağırlaştırır. Ve en sonunda, kendini bulmaya çalışırken, kaybolduğunu fark edersin.

Yani evet, bazen insan bile bile yalnız kalır. Ama yalnızlık bir cezalandırma mı yoksa bir kurtuluş mu, işte bunu ayırt etmek zor. Çünkü yalnızlık, tıpkı bir kılıç gibi, iki ucu da keskindir.